Khi nào nên thay khớp gối? Phương pháp phẫu thuật và những điều cần biết

Khớp gối là khớp chịu lực và làm việc nhiều nhất trong cả đời người. Các chứng viêm khớp hoặc chấn thương khớp gối sẽ gây cho bạn khó khăn trong sinh hoạt thường ngày. Nếu như chấn thương hoặc chứng viêm khớp của bạn ở tình trạng nghiêm trọng, bạn có thể bắt đầu trải qua thời kỳ đau đớn khi bạn ngồi xuống, đứng lên, thay đổi tư thế hoạt động…. Khi được chỉ định thay khớp gối toàn phần thì đừng hoang mang, một số thông tin sau sẽ giúp bạn có thêm kiến thức về những quy trình thay khớp.

Trước hết, định nghĩa của của thay khớp gối toàn phần là cắt bỏ phần xương bị phá hủy của khớp gối và thay thế nó với một khớp nhân tạo.

 

Hư khớp gối hay còn gọi là thoái hóa khớp gối là một cách nói theo chức năng nghĩa là khớp gối chúng ta không thể sử dụng được nữa hay sử dụng có trục trặc gì đó có thể là đau gối, vẹo khớp, chân dài chân ngắn. Còn thoái hóa khớp gối là cách nói về về mặt hình dạng cấu tạo khớp gối bị bào mòn, bị thay đổi cấu trúc theo chiều hướng xấu đi.

Các nguyên nhân gây khả năng hư khớp gối

  • Tuổi tác:  Sự sống của cơ thể là chuỗi các hoạt động tái tạo và mất đi. Khi còn trẻ  cơ thể có nhiều sự tái tạo nhiều hơn là sự mất đi, thể hiện ở chỗ cơ thể phát triển về chiều cao, cân nặng, kích thước các bộ phận trên cơ thể,…Còn từ tuổi trung niên trở đi, con người bước vào giai đoạn lão hoá, những thứ mất đi khó tái tạo lại được. Cũng tương tự với hệ thống xương khớp, khi cơ thể già đi, các khớp bị lão hoá và dần bị bào mòn trong đó có khớp gối. Khớp gối là khớp hoạt động và chịu lực nhiều nhất trong một thời gian dài sẽ bị bào mòn. Lớp sụn gối sẽ không còn như trước và gây ra hư khớp. 
  • Hình dạng cấu tạo xương: Mỗi người được sinh ra với các hình dạng xương – khớp khác nhau. Một số các cấu tạo xương bất thường như: chân hình chữ X, chân hình vòng kiềng, lỏng lẻo các dây chằng bao khớp,.. sẽ khiến khớp quá tầm vận động gây tổn thương sụn, dễ trật xương bánh chè, xương chày bị xoay,… Khi cấu tạo xương bất thường nghĩa là sự chịu lực của khớp gối bất thường. Một phần nào đó trong sụn sẽ chịu áp lực nhiều hơn những phần khác. Từ đó sẽ gây hư sụn khớp.
  • Giới tính: Nữ giới trên 55 tuổi có tỉ lệ thoái hóa khớp nhiều hơn nam giới. 
  • Cân nặng cơ thể: Khớp gối là khớp chịu lực quan trọng nhất của cơ thể, nó gánh toàn bộ trọng lượng cơ thể với tầm vận động rộng. Mỗi tư thế sẽ tạo mỗi áp lực khác nhau. Ví dụ khi đi bộ, lên cầu thang, ngồi xổm sẽ tạo áp lực lên khớp gối cao gấp nhiều lần khi chúng ta ngồi hoặc đứng yên trong thời gian ngắn. Chính vì vậy, nếu cơ thể bạn càng nặng thì áp lực lên khớp gối càng hơn, dẫn đến sự hư mòn sụn khớp. 
  • Thói quen sinh hoạt: Nguyên nhân chủ yếu ở những người làm việc nặng nhọc, khuân vác, hoặc các tư thế đứng, ngồi, lên xuống cầu thang liên tục. Những cử động này tạo áp lực lên khớp gối quá lớn dẫn đến tổn thươngm, bào mòn lớp sụn khớp. Từ đó dẫn đến hư khớp.
  • Chấn thương thể thao: Khớp gối được bao quanh bởi hệ bao khớp, gân cơ và dây chằng. Các chấn thương thể thao có thể xảy ra ở khớp gối bao gồm: đứt dây chằng, rách cơ, rách bao khớp, làm khớp gối không còn vững, giảm khả năng chịu lực. Khi đó các xương sẽ chuyển động, cọ xát với nhau một cách vô tổ chức khi người bệnh đi lại, chạy nhảy. Các tư thế này sẽ gây ra sự phá huỷ sụn khớp do chịu lực quá tải hay bị cấn làm trầy xước, bong tróc sụn khớp. Và đây là tổn thương mà rất nhiều vận động viên thể thao có thể gặp phải.
  • Tai nạn giao thông:  Tỉ lệ tai nạn giao thông làm tổn thương xương vùng khớp gối là rất cao, có thể là gãy xương hay bong tróc các cấu trúc xương cận khớp. Các chấn thương này ảnh hưởng nghiêm trọng đến cấu trúc sụn bởi chúng làm lệch xương, gãy xương dẫn đến mặt khớp không trơn láng, không đồng đều, khiến khớp không còn trơn tru khi vận động, mà thay vào đó là các góc cạnh xây xát phần khớp nguyên vẹn còn lại, không chỉ gây đau đớn khi cử động khớp mà còn gây hư khớp sau một thời gian.
  • Các bệnh lý tại khớp: Các bệnh lý xương khớp sau một thời gian mắc phải cũng gây phá hủy mặt sụn khớp bởi nguy cơ nhiễm trùng khớp, viêm khớp dạng thấp, bệnh gout lắng đọng tinh thể vào khớp, bệnh viêm khớp miễn dịch khác.

 

Khi nào nên thay khớp gối?

Để trả lời câu hỏi này phải dựa vào nhiều yếu tố, nhưng quan trọng nhất vẫn là phần cảm nhận của chủ nhân khớp gối, không nên thay khớp chỉ dựa trên phim X quang khớp gối.

Quyết định thay khớp khi bạn đã được bác sĩ cho dùng nhiều cách điều trị khác nhau nhưng không thể nào sử dụng được khớp gối đó và gây đau. Các phương pháp bác sĩ thường cho chỉ định điều trị như, hạn chế động tác xấu, tập cơ khớp gối, thuốc chậm lại quá trình thoái hóa khớp, thuốc giảm đau, chích Hyaluronic acid để nuôi dưỡng sụn khớp, tiêm PRP huyết tương giàu tiểu cầu nuôi dưỡng khớp, nội soi khớp,…

Khi bạn đã áp dụng các phương pháp điều trị trên mà bạn vẫn đau gối, không sử dụng được gối đó, bạn nên thay khớp. Thay khớp gối giúp bạn giảm đau và mau chóng trở lại sinh hoạt thường ngày, gia tăng chất lượng cuộc sống.

 

Lợi ích phẫu thuật khớp gối

Phẫu thuật thay khớp gối bằng khớp nhân tạo là 1 kỹ thuật tiên tiến nhất hiện nay giúp bệnh nhân phục hồi gần như hoàn toàn chức năng vận động như bình thường. Mục đích của thay khớp gối nhân tạo là lấy đi những mặt sụn bị hư và thay thế vào 1 khớp gối nhân tạo. Bệnh nhân sẽ chịu sức nặng lên khớp gối nhân tạo đó.

Đây là một phẫu thuật lớn và phức tạp nên bệnh nhân phải nhập viện trước một thời gian để bác sĩ phẫu thuật tiến hành đo và chuẩn bị khớp nhân tạo. Thời gian phẫu thuật dao động từ 60 phút đến 120 phút tùy thuộc vào mức độ khó và tình trạng tổn thương của xương, sụn. Các dụng cụ phẫu thuật cũng được trang bị chuyên biệt cho từng loại khớp. Cùng điểm qua lợi ích sau khi phẫu thuật khớp gối:

  • Không còn đau đớn khớp gối
  • Hết biến dạng khớp gối          
  • Lấy lại được tầm vận động bình thường
  • Khớp gối đạt được sự vững chắc.

Hiện nay hầu hết các bệnh viện trên toàn quốc đã thực hiện thành công rất nhiều ca phẫu thuật thay khớp gối thành công cho những bệnh nhân thoái khớp gối nặng giúp bệnh nhân không còn đau khớp gối, hết biến dạng khớp gối, khớp gối nhân tạo vẫn vững chắc và có thể vận động bình thường.

phau-thuat-thay-khop-goi-bang-khop-nhan-tao-la-1-ky-thuat-tien-tien
Phẫu thuật thay khớp gối bằng khớp nhân tạo là 1 kỹ thuật tiên tiến

Quy trình phẫu thuật thay khớp gối

  • Trước khi phẫu thuật: bác sĩ phẫu thuật sẽ giải thích những thuận lợi những khó khăn, những biến chứng mà có thể gặp trong và sau phẫu thuật. Nếu bạn đồng ý thực hiện phẫu thuật, bạn sẽ được đưa đến phòng mổ, bác sĩ tiêm thuốc giúp thư giãn và tiêm kháng sinh trước mổ. Trong phòng phẫu thuật bạn sẽ được gây mê hoàn toàn.

  • Sau khi bạn đã được gây mê xong, đội ngũ y bác sĩ sẽ kê tư thế bạn cho thích hợp và phẫu thuật viên sẽ bắt đầu mở một đường rạch da trên gối để có thể tiếp cận với khớp gối. Tiếp theo là thủ thuật mở rộng khớp gối và đặt một cái khuôn cắt vào đầu dưới ở xương đùi và đầu trên gắn với xương chày để tiến hành cắt bỏ phần xương và sụn hư. Với các trang thiết bị hiện đại như ngày nay cho phép bác sĩ thao tác hoàn toàn chính xác do đó khớp nhân tạo được đặt vào vị trí phần xương bị cắt bỏ gần như là chính xác tuyệt đối và sau đó bề mặt xương bánh chè cũng được cắt bỏ đi.

  • Bước tiếp là lắp đặt khớp gối. Việc này bắt đầu với một khớp giả xương đùi và xi măng là chất kết dính. Chất xi măng xương đặc biệt được đặt giữa khớp giả và xương đùi, kế tiếp là mâm chày giả bằng hợp kim được đặt lên nơi bề mặt của xương chày cái này sẽ cung cấp bề mặt chịu lực cho xương đùi và sau đó một đĩa bằng plastic được đặt lên mâm chày, nút của xương bánh chè được đặt ở mặt sau xương bánh chè. Để kết thúc ca phẫu thuật, vết mổ được khâu lại sau khi đặt ống dẫn lưu, băng lại vết mổ nẹp cố định và chuyển sang phòng hậu phẫu. Tại đây bệnh nhân sẽ được theo dõi hàng ngày.

 

Những lưu ý khi xuất viện

Bệnh nhân sẽ được cho về nhà  khoảng 5 ngày hậu phẫu, sau khi vết mổ khô bạn có thể đi lại trên chân bằng nạng, đồng thời có thể gập gối 90 độ và duỗi thẳng gối. Bệnh nhân cần giữ vết thương khô ráo sạch sẽ và tuân thủ các chương trình tập vật lý trị liệu tại nhà và tại trung tâm vật lý trị liệu bao gồm đi bộ, đạp xe đạp tại chỗ và chơi những môn thể thao dưới nước khác. Các bài tập sẽ giúp bạn nâng tầm khả năng vận động từ việc gấp gối 100 đến 120 độ, không còn bị đau, hoặc đau nhẹ khi đi bộ hoặc cử động mạnh. 

Nhà thuốc An An Hi vọng với những thông tin trên sẽ giúp bạn có thêm kiến thức về thay khớp gối. 

Rate this post

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.